३३३ अंकले घटेको नेप्सेमा दबाब कायमै, मौद्रिक नीतिको पर्खाइमा लगानीकर्ता

काठमाडौ, २३ असार । केही महिनाअघि २९६० विन्दुको नजिक पुगेको नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) परिसूचक पछिल्लो समय निरन्तर ओरालो लागेको छ।

सोमबार नेप्से परिसूचक २६२७ विन्दुमा झरेको छ। पछिल्लो उच्च विन्दुबाट हालसम्म नेप्से ३३३ अंकले घटिसकेको छ।

बजार घट्नुमा पछिल्लो समय विभिन्न कारण देखिएका छन्। लगानीकर्ताको आत्मविश्वास बढाउने गरी सरकारले प्रभावकारी कदम चाल्न नसकेको, व्यवसायी तथा लगानीकर्तामा अन्योल बढेको र सेयर बजारसम्बन्धी नीतिगत स्पष्टता नआएको कारण बजारमा दबाब परेको विश्लेषण गरिएको छ।

यसबीच सरकारले सेयर बजारमा लाग्ने पुँजीगत लाभकर बढाएको भन्दै लगानीकर्ताले असन्तुष्टि जनाउँदै आएका छन्।

पछिल्लो समय बजार घट्नुको अर्को कारण कर्जा व्यवस्थापनलाई पनि लिइएको छ। आर्थिक वर्ष अन्त्य नजिकिँदै गर्दा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ऋणीलाई नियमित किस्ता भुक्तानीका लागि ताकेता गरिरहेका छन्।

सेयर धितो राखेर कर्जा लिएका लगानीकर्तालाई समेत घट्दो बजारमा थप धितो राख्न दबाब परेको छ। सेयरको मूल्य घट्दा धितोको मूल्यसमेत घट्ने भएकाले बैंकले थप धितो माग गर्ने गरेका छन्।

सेयर ब्रोकर सन्तोष मैनालीका अनुसार कर्जाको किस्ता तिर्नुपर्ने दबाब र सेयर धितोको मूल्य घट्दा धितो थप गर्नुपर्ने अवस्थाले पनि बजारमा असर परेको छ।

उनका अनुसार केही समयमै मौद्रिक नीति आउने भएकाले लगानीकर्ता अहिले पर्ख र हेरको अवस्थामा छन्।

सकारात्मक पक्ष पनि छन्

बजारमा दबाब भए पनि केही सकारात्मक संकेत देखिएका छन्। पछिल्लो समय ब्याजदर न्यून रहेको, जलविद्युत् कम्पनीहरूको ब्याज लागत घटेको, बैंक तथा वित्तीय संस्थाको अवस्था क्रमिक रूपमा सुधार हुँदै गएको र लाभांश वितरणको समय नजिकिँदै गएको पक्षलाई सकारात्मक रूपमा हेरिएको छ।

पर्यटक आगमन बढेकाले होटल क्षेत्रका केही कम्पनीको आम्दानीमा सुधार हुन सक्ने अपेक्षा पनि गरिएको छ।

बैंक तथा वित्तीय क्षेत्रमा चुनौती

यता, करिब एक दर्जन वाणिज्य बैंकको पुँजी कोष अनुपात नेपाल राष्ट्र बैंकले तोकेको सीमाको नजिक पुगेको छ। यसले उनीहरूलाई थप कर्जा विस्तार गर्न कठिनाइ हुने अवस्था देखिएको छ।

केही बैंक लाभांश वितरण गर्न सक्ने अवस्थामा समेत नरहेको बताइएको छ। त्यस्तै, केही लघुवित्त संस्थामा पुँजी कोष कमजोर भएपछि राष्ट्र बैंकले शीघ्र सुधारात्मक कारबाही गरेको छ।

प्राविधिक संकेत कमजोर

प्राविधिक विश्लेषणले पनि बजारमा लगानीकर्ताको मनोबल कमजोर रहेको देखाएको छ।

नेप्सेको ५० दिने र २०० दिने चलायमान औसत रेखा नजिकिँदै गएका छन्। २० दिने चलायमान औसतले २०० दिने औसतलाई माथिबाट तल काट्नु बजारका लागि कमजोर संकेत मानिन्छ।

यद्यपि ५० दिने औसत अझै २०० दिनेभन्दा माथि रहेकाले दीर्घकालीन प्रवृत्ति पूर्ण रूपमा नकारात्मक भइसकेको निष्कर्षमा पुग्न हतार गर्न नहुने विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

बजारमा पैसाको प्रवाह घटिरहेको संकेत कारोबार रकमले पनि देखाएको छ। पुँजी प्रवाहको अवस्था देखाउने सूचक न्यून स्तरमा रहेको छ, जसले नयाँ लगानी प्रवेश कमजोर रहेको संकेत गर्छ।

मौद्रिक नीतिले निर्धारण गर्ने बजारको दिशा

समग्रमा नेप्सेमा सकारात्मक र नकारात्मक दुवै पक्ष देखिएका छन्। न्यून ब्याजदर, बैंकिङ क्षेत्रमा सुधार र केही कम्पनीको आकर्षक मूल्य सकारात्मक पक्ष हुन् भने नीतिगत अन्योल, कर्जा व्यवस्थापनको दबाब र कमजोर लगानीकर्ता मनोभाव चुनौतीका रूपमा रहेका छन्।

अब आउने मौद्रिक नीति र त्यसबाट आउने नीतिगत संकेतले सेयर बजारको आगामी दिशा निर्धारण गर्ने देखिएको छ।

लगानीकर्ताले बजारमा कारोबार गर्दा जोखिम, कम्पनीको वित्तीय अवस्था र आफ्नो अध्ययनका आधारमा निर्णय लिनुपर्ने आवश्यकता रहेको विश्लेषकहरूले सुझाव दिएका छन्।