मोदीले नेपाललाई द्विपक्षीय समस्या सूची तयार पारेर प्राथमिकताका साथ पठाउन आग्रह

जेष्ठ २१ काठमाडौं । भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले नेपाल–भारत सम्बन्धसँग सम्बन्धित समस्याहरूको विस्तृत सूची तयार पारेर पठाउन नेपाल सरकारलाई आग्रह गरेको विवरण सार्वजनिक भएको छ।

काठमाडौँमा बुधबार राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेसँग भएको भेटमा प्रधानमन्त्री मोदीले नेपालसँग जलविद्युत्, विमानस्थल, सीमा नाकालगायत सबै द्विपक्षीय मुद्दामा सहकार्य गर्न भारत तयार रहेको बताएका थिए। भेटमा सहभागी एक प्रतिनिधिका अनुसार मोदीले कुन–कुन विषयमा छलफल गर्ने भन्ने स्पष्ट प्राथमिकता सूची समयसीमासहित तयार गरेर दिन आग्रह गरेका हुन्, ताकि ती विषयलाई योजनाबद्ध रूपमा अगाडि बढाउन सकियोस्।

यसअघि सन् २०१४ मा पनि भारतले यस्तै प्रस्ताव अघि सारेको थियो। त्यसबेला नेपाल भ्रमणका क्रममा मोदीले द्विपक्षीय समस्या पहिचान गरी सूचीबद्ध गर्न अनुरोध गरेका थिए, तर हालसम्म नेपालको तर्फबाट औपचारिक सूची भारतलाई बुझाइएको छैन।

दुवै देशबीचको ऐतिहासिक सन्दर्भमा सन् १९५० को नेपाल–भारत शान्ति तथा मैत्री सन्धि पुनरावलोकन र अद्यावधिक गर्ने विषय पनि निरन्तर छलफलमा रहँदै आएको छ। संयुक्त विज्ञप्तिमा समेत उक्त सन्धि संशोधनका लागि प्रस्ताव तयार पार्ने र छलफल अघि बढाउने सहमति उल्लेख गरिएको थियो। तर स्रोतका अनुसार नेपालले आवश्यक प्रस्ताव तथा कागजात अझै पूर्ण रूपमा भारतलाई उपलब्ध गराउन सकेको छैन।

पूर्वपरराष्ट्र सचिवहरूले यस विषयमा पटक–पटक छलफल भए पनि ठोस निष्कर्ष ननिस्किएको टिप्पणी गर्दै आएका छन्। उनका अनुसार सम्बन्धित मन्त्रालयहरूबाट आवश्यक तथ्य र कागजात सङ्कलन हुन नसक्दा प्रक्रिया ढिलो हुँदै आएको हो।

नेपाल–भारत सम्बन्धका प्रमुख मुद्दाहरू—सीमा व्यवस्थापन, ऊर्जा सहकार्य, पूर्वाधार विकास तथा सन्धि पुनरावलोकन—अब फेरि प्राथमिक सूचीका रूपमा व्यवस्थित रूपमा अघि बढाउने सम्भावना देखिएको छ।