व्यक्तिगत आयकरमा शाह परिवारको दबदबा : बाबुपछि छोराले सम्हाले शीर्ष स्थानको विरासत
काठमाडौं, १ मंसिर । नेपालमा सबैभन्दा बढी व्यक्तिगत आयकर दाखिला गर्ने करदाताको सूचीमा पछिल्ला वर्ष एउटा परिवारको नाम निरन्तर दोहोरिन थालेको छ । त्यो परिवार हो, जाउलाखेल ग्रुप अफ इन्डस्ट्रिजका संस्थापक अध्यक्ष विजयबहादुर शाह र उनका छोरा राजबहादुर शाहको ।
व्यवसायबाट आर्जित आम्दानीअनुसार राज्यलाई उल्लेख्य कर बुझाउँदै आएका बाबुछोरा पछिल्ला वर्ष व्यक्तिगत आयकरतर्फका शीर्ष करदाता बन्दै आएका छन् । कुनै समय व्यक्तिगत आयकरमा वर्चस्व कायम गरेका विजयबहादुरले बनाएको पहिचानलाई अहिले उनका छोरा राजबहादुरले निरन्तरता दिइरहेका छन् ।
सरकारले राष्ट्रिय कर दिवसका अवसरमा यस वर्ष पनि व्यक्तिगततर्फ सबैभन्दा बढी आयकर दाखिला गर्ने करदाताका रूपमा राजबहादुर शाहलाई सम्मान गरेको छ । यससँगै व्यक्तिगत आयकरको शीर्ष स्थानमा शाह परिवारको निरन्तरता थप चर्चामा आएको छ ।
उपलब्ध विवरणअनुसार विजयबहादुर शाहले २०७७, २०७९ र २०८० सालमा व्यक्तिगततर्फ सर्वाधिक आयकर दाखिला गर्ने करदाताको सम्मान प्राप्त गरेका थिए । त्यसपछि उनका छोरा राजबहादुरले २०८१, २०८२ र २०८३ सालमा लगातार यो उपलब्धि हासिल गरेका छन् ।
यसरी पछिल्ला वर्षको राष्ट्रिय करदाता सम्मानमा एउटै परिवारका बाबु र छोरा गरी दुई सदस्यले व्यक्तिगत आयकरतर्फ तीन–तीन पटक शीर्ष स्थान हासिल गरेका छन् ।
मदिरा उद्योगबाट बनाएको व्यावसायिक साम्राज्य
विजयबहादुर शाह नेपालको मदिरा उद्योगका स्थापित व्यवसायी हुन् । उनी जाउलाखेल ग्रुप अफ इन्डस्ट्रिजका संस्थापक अध्यक्ष हुन् । उनको नेतृत्वमा स्थापना र विस्तार भएको व्यावसायिक समूह अहिले मदिरा तथा पेय पदार्थको उत्पादन, वितरण र बिक्रीमा सक्रिय छ ।
सन् १९६९ मा अमेरिकाबाट अध्ययन पूरा गरी नेपाल फर्किएपछि विजयबहादुरले आधुनिक प्रविधि र मेसिनको प्रयोगमार्फत मदिरा उद्योगको विकासमा काम सुरु गरेका थिए । त्यसक्रममा उनले स्थापना गरेको व्यावसायिक आधार विस्तार हुँदै अहिले विभिन्न कम्पनी र ब्रान्डसम्म फैलिएको छ ।
उनले स्थापना तथा नेतृत्व गरेको समूहअन्तर्गत हिमालयन डिस्टिलरी, जाउलाखेल डिस्टिलरी, एसियन डिस्टिलरी, राज ब्रुअरी र विजय डिस्टिलरीलगायत कम्पनी छन् । यी कम्पनीमार्फत रुस्लान भोड्का, गोल्डेन ओक, ब्ल्याक ओक र ब्लु डायमन्ड जिनजस्ता ब्रान्डका मदिरा उत्पादन तथा बिक्री हुँदै आएका छन् । समूहले अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डका बियरसमेत नेपालमै उत्पादन गर्दै आएको छ ।
विजयबहादुरले पहिलोपटक २०७७ सालमा व्यक्तिगत आयकरतर्फ सर्वाधिक कर दाखिला गर्ने करदाताको सम्मान पाएका थिए । आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा उनले १५ करोड २७ लाख रुपैयाँ आयकर दाखिला गरेको विवरण सार्वजनिक भएको थियो ।
त्यसपछि २०७९ र २०८० सालमा पनि उनले व्यक्तिगत आयकरतर्फ पहिलो स्थान हासिल गरे । यसरी उनी तीन पटक सर्वाधिक व्यक्तिगत आयकर दाखिला गर्ने करदाताका रूपमा सम्मानित भए ।
बाबुको विरासतलाई छोराको निरन्तरता
विजयबहादुरले निर्माण गरेको व्यावसायिक साम्राज्यलाई अहिले उनका छोरा राजबहादुर शाहले अघि बढाइरहेका छन् । जाउलाखेल ग्रुप अफ इन्डस्ट्रिजका प्रबन्ध निर्देशक रहेका राजबहादुर समूहको व्यावसायिक व्यवस्थापन र विस्तारमा सक्रिय छन् ।
बाबुले स्थापना गरेको व्यावसायिक आधारलाई नयाँ पुस्ताले थप विस्तार गर्दै लगेको छ । व्यक्तिगत आयकरको शीर्ष स्थानमा राजबहादुरको निरन्तर सफलताले पनि शाह परिवारको व्यावसायिक प्रभावलाई थप चर्चामा ल्याएको छ ।
राजबहादुरले २०८१ सालमा पहिलोपटक व्यक्तिगत आयकरतर्फ सबैभन्दा बढी कर दाखिला गर्ने करदाताको सम्मान प्राप्त गरेका थिए । त्यसपछि २०८२ सालमा पनि उनले उक्त उपलब्धि दोहोर्याए । यस वर्ष २०८३ मा समेत उनी व्यक्तिगततर्फ सर्वाधिक आयकर दाखिला गर्ने करदाता बनेका छन् ।
यससँगै विजयबहादुरको तीन पटकको सफलतामा राजबहादुरको लगातार तीन वर्षको उपलब्धि थपिएको छ । बाबुले बनाएको पहिचानलाई छोराले निरन्तरता दिँदा पछिल्ला वर्ष व्यक्तिगत आयकरको शीर्ष स्थानमा शाह परिवारको उपस्थिति बलियो बनेको छ ।
व्यक्तिगत मात्रै होइन, कम्पनी पनि उच्च करदाता
शाह परिवारको पहिचान व्यक्तिगत आयकरमा मात्रै सीमित छैन । उनीहरूको व्यावसायिक समूहअन्तर्गतका कम्पनीले पनि सरकारी राजस्वमा उल्लेख्य योगदान गर्दै आएका छन् ।
विशेषगरी हिमालयन डिस्टिलरी उच्च कर दाखिला गर्ने कम्पनीका रूपमा स्थापित छ । सरकारले २०७७ सालदेखि नियमित रूपमा उच्च आयकर दाखिला गर्ने कम्पनीका रूपमा हिमालयन डिस्टिलरीलाई सम्मान गर्दै आएको छ ।
यस वर्ष पनि हिमालयन डिस्टिलरी मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) तर्फ बढी कर दाखिला गर्ने कम्पनीका रूपमा सम्मानित भएको छ । यसले शाह परिवारको व्यावसायिक समूह व्यक्तिगत तथा संस्थागत दुवै तहमा उच्च करदाताका रूपमा स्थापित रहेको देखाउँछ ।
सिद्धार्थशमशेरपछि शाह परिवारको वर्चस्व
नेपालमा व्यक्तिगत आयकरतर्फ लामो समयसम्म सिद्धार्थशमशेर जबराको वर्चस्व थियो । उनी २०७१, २०७३, २०७४, २०७५, २०७६ र २०७८ सालमा सर्वाधिक व्यक्तिगत आयकर दाखिला गर्ने करदाताका रूपमा सम्मानित भएका थिए ।
त्यसपछि विजयबहादुर शाहले उनको वर्चस्व तोडेका थिए । विजयबहादुरपछि उनका छोरा राजबहादुरले पनि लगातार तीन वर्ष व्यक्तिगत आयकरतर्फ शीर्ष स्थान हासिल गरेसँगै यो सूचीमा शाह परिवारको प्रभाव थप बलियो बनेको छ ।
आन्तरिक राजस्व विभागले २०६९ सालदेखि विभिन्न विधामा सबैभन्दा बढी कर दाखिला गर्ने करदातालाई सम्मान गर्दै आएको छ । राष्ट्रिय कर दिवसका अवसरमा प्रदान गरिने यस्तो सम्मानले राज्यको राजस्वमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने व्यक्ति तथा संस्थालाई प्रोत्साहित गर्दै आएको छ ।
व्यावसायिक क्षेत्रमा पुस्तान्तरण हुँदै गएको नेतृत्वसँगै व्यक्तिगत आयकरको शीर्ष स्थानमा पनि बाबुबाट छोरामा देखिएको यो निरन्तरता पछिल्ला वर्षको करदाता सम्मानको उल्लेखनीय पक्ष बनेको छ ।
सम्पादकीय सुझाव: प्रकाशनअघि २०८३ सालको सम्मान, हिमालयन डिस्टिलरीले पाएको भ्याट सम्मान र विजयबहादुरले प्राप्त गरेका वर्षहरूको आधिकारिक विवरण एकपटक रुजु गर्नु राम्रो हुन्छ। यसले समाचारको विश्वसनीयता अझ बलियो बनाउँछ।























प्रतिक्रिया दिनुहोस्