कांग्रेस केन्द्रीय सदस्यका लागि सन्तोष चालिसे उम्मेदवारी घोषणा, के के छन् उनको अनुभव ?

काठमााडौं, १७ असोज । नेपाली कांग्रेसका नेता तथा काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ३ का पूर्व सांसद सन्तोष चालिसेले कांग्रेस केन्द्रीय सदस्यका लागि उम्मेदवारी घोषणा गरेको छ । राजनीतिक यात्रा स्थानीय तहको नेतृत्वदेखि संघीय संसद्को महत्वपूर्ण जिम्मेवारीसम्म आइपुगेको चालिसको अर्थ समिति सभापतिसम्मको अनुभव छ ।

आइतबारदेखि सुरू हुने नेपाली कांग्रेसको १५औं महाधिवेशन ‘परम्पराको सम्मान र परिवर्तनको संकल्पः समुन्नत नेपालका लागि सबल कांग्रेसको विकल्प’ भन्ने नारासहित महाधिवेशन सुरु हुन लागेको छ ।

गोकर्णेश्वर नगरपालिकाको मेयर हुँदै प्रतिनिधिसभा सदस्य र संसद्को अर्थ समिति सभापतिसम्मको जिम्मेवारी सम्हालेका चालिसे अब कांग्रेसको केन्द्रीय सदस्यका रूपमा पार्टीको संगठनात्मक राजनीतिमा थप भूमिका निर्वाह गर्ने तयारीमा जुटेका छन्।

स्थानीय तहको नेतृत्वबाट आफ्नो राजनीतिक पहिचान बनाएका चालिसेले त्यसपछि संघीय संसद्मा प्रवेश गरे। २०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ३ बाट नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवारका रूपमा उनी निर्वाचित भएका थिए। निर्वाचनमा चालिसेले १५ हजार १५८ मत प्राप्त गरेका थिए भने उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी नेकपा एमालेका कृष्णबहादुर राईले ११ हजार १९६ मत प्राप्त गरेका थिए।

स्थानीय नेतृत्वबाट संघीय संसद्सम्म:

चालिसेको राजनीतिक यात्राको महत्वपूर्ण आधार गोकर्णेश्वर नगरपालिका हो। २०७४ सालको स्थानीय तह निर्वाचनमा उनी नेपाली कांग्रेसबाट गोकर्णेश्वर नगरपालिकाको मेयर निर्वाचित भएका थिए। त्यसपछि स्थानीय तहमा हासिल गरेको अनुभवलाई संघीय राजनीतिमा विस्तार गर्दै उनी काठमाडौं–३ बाट प्रतिनिधिसभामा पुगे।

२०७९ को निर्वाचनअघि नै उनी गोकर्णेश्वरका पूर्वमेयरका रूपमा काठमाडौं–३ को राजनीतिक प्रतिस्पर्धामा चर्चामा थिए। त्यस निर्वाचनमा कांग्रेसले उनलाई उम्मेदवार बनाएपछि उनले यस क्षेत्रबाट प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित हुने सफलता हासिल गरे।

स्थानीय सरकार सञ्चालनको अनुभव र संघीय संसद्को जिम्मेवारीबीचको यो यात्रा चालिसेको राजनीतिक परिचयको महत्वपूर्ण पक्ष बनेको छ।

संसद् पुगेपछि अर्थ समितिको नेतृत्व:

प्रतिनिधिसभामा पुगेपछि चालिसेले संसद्को अर्थ समिति सभापतिको जिम्मेवारी सम्हाले। अर्थ समिति संघीय संसद्को महत्वपूर्ण विषयगत समितिमध्ये एक हो। यसको कार्यक्षेत्रमा अर्थ मन्त्रालय, राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोग, लगानी बोर्ड, राष्ट्रिय योजना आयोगलगायत आर्थिक क्षेत्रसँग सम्बन्धित विषय पर्छन्। समितिले सम्बन्धित मन्त्रालय तथा निकायका नीति, कार्यक्रम, स्रोत परिचालन र व्यवस्थापनका विषयमा अध्ययन, मूल्यांकन तथा संसदीय निगरानी गर्ने गर्दछ ।

सभापतिको भूमिकामा रहँदा चालिसेले विभिन्न आर्थिक तथा वित्तीय विषयमा संसदीय छलफलको नेतृत्व गरे। संघीय संसद्को अभिलेखमा उनले भन्सार विधेयकसम्बन्धी समितिको प्रतिवेदन प्रतिनिधिसभामा पेश गरेको विवरणसमेत उल्लेख छ।

तीन तहको राजनीतिक अनुभव:

चालिसेको राजनीतिक यात्रालाई हेर्दा उनको अनुभवलाई मुख्यतः तीन चरणमा बुझ्न सकिन्छ।

पहिलो—स्थानीय सरकारको नेतृत्व।
गोकर्णेश्वर नगरपालिकाको मेयरका रूपमा स्थानीय तहको प्रत्यक्ष नेतृत्व।

दोस्रो—संघीय संसद्।
काठमाडौं–३ बाट निर्वाचित प्रतिनिधिसभा सदस्यका रूपमा राष्ट्रिय राजनीतिमा भूमिका।

तेस्रो—संसदीय समितिको नेतृत्व।
अर्थ समिति सभापतिका रूपमा आर्थिक नीति तथा सार्वजनिक वित्तसम्बन्धी संसदीय छलफल र निगरानीको नेतृत्व।

यी तीनवटै अनुभव अब उनको पार्टी संगठनको केन्द्रीय भूमिकाका लागि राजनीतिक पृष्ठभूमि बनेका छन्।

अब केन्द्रीय सदस्यको यात्रातर्फ:

नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनको प्रक्रिया अघि बढिरहेका बेला चालिसे केन्द्रीय सदस्यका उम्मेदवारका रूपमा अघि बढ्ने तयारीमा छन्। कांग्रेसको महाधिवेशनमा करिब ७ हजार भन्दा बढि प्रतिनिधि सहभागी हुने र नेतृत्व चयनको प्रक्रिया अघि बढ्ने जानकारी सार्वजनिक भएको छ।

केन्द्रीय सदस्यको जिम्मेवारी पाएमा स्थानीय तहदेखि संघीय संसद्सम्मको अनुभवलाई पार्टी संगठनमा प्रयोग गर्ने अवसर चालिसेसामु हुनेछ। स्थानीय जनप्रतिनिधिका रूपमा जनतासँग प्रत्यक्ष काम गरेको अनुभव, सांसदका रूपमा संघीय नीतिनिर्माणमा संलग्नता र अर्थ समिति सभापतिको संसदीय अनुभव उनका राजनीतिक यात्राका महत्वपूर्ण आधार हुन्।

जनतासँग जोडिएको राजनीतिक अनुभव:

स्थानीय तहको नेतृत्व र संघीय संसद्को प्रतिनिधित्व फरक प्रकृतिका जिम्मेवारी हुन्। मेयरका रूपमा स्थानीय पूर्वाधार, सेवा प्रवाह र नगरपालिकाका प्रत्यक्ष विषयसँग जोडिनुपर्ने हुन्छ भने सांसदका रूपमा राष्ट्रिय नीति, कानून र संघीय सरकारका कामकारबाहीसँग सम्बन्धित विषयमा भूमिका निर्वाह गर्नुपर्छ।

चालिसेले यी दुवै तहको जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन्। यही कारण उनको केन्द्रीय सदस्यको उम्मेदवारीलाई स्थानीय तथा संघीय राजनीतिक अनुभवलाई पार्टी संगठनमा जोड्ने प्रयासका रूपमा प्रस्तुत गर्न सकिन्छ।

अर्थ समितिको अनुभव पनि बलियो आधार:

अर्थ समिति सभापतिको अनुभव उनको राजनीतिक यात्राको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष हो। आर्थिक विषयमा संसदीय छलफलको नेतृत्व गर्नु, विभिन्न विधेयक तथा नीतिगत विषयमा छलफल गर्नु र सम्बन्धित सरकारी निकायसँग जवाफदेहिता खोज्नु समितिको भूमिकाभित्र पर्छ।

त्यसैले चालिसेको राजनीतिक परिचय अब केवल काठमाडौं–३ का सांसद वा पूर्वमेयरमा सीमित छैन। स्थानीय सरकार, संघीय संसद् र संसदीय समितिको नेतृत्वसम्मको अनुभवले उनको राजनीतिक दायरा फराकिलो बनाएको छ।

कांग्रेसको केन्द्रीय राजनीतिमा नयाँ जिम्मेवारी:

कांग्रेसभित्र नयाँ नेतृत्व र संगठनात्मक पुनर्संरचनाको बहस चलिरहेका बेला चालिसेको केन्द्रीय सदस्यको उम्मेदवारी पनि चासोको विषय बनेको छ। पार्टीले १५औँ महाधिवेशनमार्फत नयाँ केन्द्रीय कार्यसमिति चयन गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ।

यस अवस्थामा चालिसेले केन्द्रीय सदस्यको जिम्मेवारी प्राप्त गरेमा आफ्नो राजनीतिक अनुभवलाई पार्टीको केन्द्रीय संगठनमा प्रयोग गर्ने अवसर पाउनेछन्।

उनको राजनीतिक यात्रामा स्थानीय तहको अनुभव छ, संघीय संसद्को अनुभव छ र आर्थिक विषयमा संसदीय समितिको नेतृत्व गरेको अनुभव पनि छ। अब यही अनुभवलाई पार्टी संगठनको केन्द्रीय तहमा कसरी उपयोग गर्छन् भन्ने विषय महत्वपूर्ण हुनेछ। कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनले नयाँ नेतृत्व र केन्द्रीय कार्यसमिति चयन गर्ने क्रममा चालिसेको उम्मेदवारी पनि त्यसै प्रक्रियाको एउटा हिस्सा बन्नेछ। निर्वाचित भएमा उनले स्थानीय तह र संघीय संसद्बाट हासिल गरेको अनुभवलाई पार्टीको केन्द्रीय संगठनमा लैजाने अवसर पाउनेछन्।